Dla pacjenta

Psychiatra, psychoterapia, leki, diagnoza… Dla wielu osób to wszystko brzmi poważnie, a nawet budzi lęk. Dlatego stworzyłam tę stronę – żeby w przystępny sposób opowiedzieć, czym zajmuje się psychiatra a czym psychoterapeuta, jak wygląda pierwsza wizyta i kiedy warto się zgłosić po pomoc

Kim jest psychiatra?

Psychiatra to lekarz, który po studiach medycznych ukończył specjalizację z psychiatrii i zdał egzamin państwowy. Zajmuje się diagnozowaniem i leczeniem zaburzeń psychicznych, takich jak depresja, zaburzenia lękowe, schizofrenia, zaburzenia osobowości czy bezsenność. Jako lekarz ma uprawnienia do przepisywania leków oraz wystawiania zaświadczeń i zwolnień lekarskich.

Specjalizacja z psychiatrii nie przygotowuje do prowadzenia psychoterapii. Psychiatra może prowadzić psychoterapię tylko pod warunkiem odbycia odrębnego szkolenia podyplomowego w dziedzinie psychoterapii i nabycia odrębnych kwalifikacji zawodowych, których potwierdzeniem jest certyfikat psychoterapeuty.

Kiedy warto zgłosić się do psychiatry?

Konsultacja psychiatryczna nie jest zarezerwowana wyłącznie dla osób w głębokim kryzysie psychicznym. Nie trzeba czekać, aż samopoczucie dramatycznie się pogorszy, by szukać pomocy. Psychiatra jest lekarzem, który pomaga w wielu różnych sytuacjach – zarówno wtedy, gdy objawy są nasilone, jak i wtedy, gdy coś po prostu zaczyna niepokoić.

Warto rozważyć konsultację, jeśli:

czujesz przewlekły smutek, obniżony nastrój lub pustkę, która utrzymuje się przez wiele dni lub tygodni,
masz trudności ze snem – nie możesz zasnąć, wybudzasz się w nocy lub budzisz się z uczuciem zmęczenia,
odczuwasz lęk, napięcie, niepokój, które wpływają na codzienne funkcjonowanie,
brakuje Ci energii, motywacji i radości z życia, nawet z rzeczy, które wcześniej sprawiały przyjemność,
masz trudności w relacjach, w pracy, z podejmowaniem decyzji,
zmagasz się z objawami fizycznymi, które nie mają wyraźnej przyczyny medycznej
(np. bóle brzucha, kołatanie serca, duszności, napięcie w ciele),
pojawiają się myśli rezygnacyjne, poczucie bezradności lub nadmiaru,
masz za sobą trudne doświadczenia, które wciąż wpływają na Twoje samopoczucie – np. utratę bliskiej osoby, rozstanie, przemoc, mobbing, chroniczny stres,
chcesz skonsultować leczenie, które już stosujesz, lub dowiedzieć się, jakie masz możliwości.

Nie musisz samodzielnie wiedzieć, co Ci dolega – rolą psychiatry jest pomóc Ci zrozumieć, co się dzieje, postawić diagnozę (jeśli będzie potrzebna) i omówić możliwe formy pomocy.

Czego nie musisz się bać ze strony psychiatry?

Dla wielu osób pierwsza wizyta u psychiatry wiąże się z niepewnością, stresem, a czasem nawet wstydem. To zupełnie naturalne. Warto jednak wiedzieć, że niektóre obawy są niepotrzebne.

Nie musisz się bać oceny ani krytyki
Psychiatra nie ocenia i nie krytykuje. Nie musisz „dobrze wypaść” ani ukrywać trudnych emocji. W gabinecie jesteś po to, by otrzymać pomoc – niezależnie od tego, z czym się zmagasz.

Nie musisz umieć wszystkiego wyjaśnić

Nie trzeba mieć gotowej „historii” ani jasnych odpowiedzi na wszystkie pytania. Jeśli trudno Ci nazwać, co się dzieje – to w porządku. Rolą psychiatry jest pomóc Ci w zrozumieniu i uporządkowaniu Twoich doświadczeń.

Nie musisz od razu zgadzać się na leki
Leczenie farmakologiczne jest tylko jedną z możliwości – psychiatra zaproponuje je, jeśli będzie potrzebne, ale zawsze masz prawo dopytać, zastanowić się lub wspólnie omówić inne opcje, np. psychoterapię.

Nie musisz mieć „poważnej choroby psychicznej”
Do psychiatry zgłaszają się osoby z bardzo różnymi trudnościami – od przewlekłego stresu czy bezsenności, po zaburzenia lękowe czy depresję. Nie trzeba spełniać żadnych „kryteriów”, by szukać pomocy.

Nie trafisz do szpitala psychiatrycznego tylko dlatego, że szukasz pomocy

Wizyta u psychiatry nie oznacza skierowania do szpitala. Hospitalizacja psychiatryczna jest stosowana bardzo rzadko – tylko wtedy, gdy stan psychiczny wymaga intensywnej opieki, pacjent nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. W zdecydowanej większości przypadków pomoc udzielana jest ambulatoryjnie, czyli w gabinecie.

Nie jesteś słaba/słaby

Wizyta u psychiatry to krok w stronę zatroszczenia się o siebie. To oznaka siły i odwagi, a nie słabości. Wiele osób korzysta z pomocy specjalistycznej, co pomaga im lepiej rozumieć siebie i poprawić jakość życia.

Nie musisz się obawiać, że ktoś się dowie o Twojej wizycie

Wszystko, co powiesz psychiatrze, objęte jest tajemnicą lekarską. Lekarz nie przekazuje żadnych informacji innym osobom lub organizacjom — rodzinie, pracodawcy, uczelni czy urzędowi — bez Twojej wyraźnej zgody. Tajemnica leczenia dotyczy nie tylko treści rozmowy, ale również samego faktu, że byłeś/byłaś na wizycie. Wyjątki od tej zasady są bardzo rzadkie i ściśle określone prawem np. zagrożenie życia pacjenta lub innych osób.

Poniżej dowiesz się więcej o poufności i bezpieczeństwie leczenia psychiatrycznego

Poufność i bezpieczeństwo leczenia psychiatrycznego

Wszystko, co powiesz podczas wizyty u psychiatry, objęte jest tajemnicą lekarską. Oznacza to, że lekarz nie ma prawa przekazywać informacji o Twoim stanie zdrowia, objawach, leczeniu, ani nawet o samej wizycie osobom trzecim – rodzinie, pracodawcy, szkole, urzędowi – bez Twojej wyraźnej zgody.

Poufność obejmuje:

treść rozmowy i wszystkie przekazywane informacje,
dokumentację medyczną,
sam fakt, że korzystasz z pomocy psychiatry.

Na początku wizyty będziesz poproszony o wskazanie ewentualnych osób, którym udzielasz do dostępu do informacji o Twoim stanie zdrowia, przebiegu Twojego leczenia oraz Twojej dokumentacji medycznej. Zgodę możesz wycofać w dowolnym momencie leczenia. Możesz również nikogo nie upoważnić do dostępu do tych informacji.

Psychiatra ma obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej, ale jej zakres jest jasno określony prawnie. W dokumentacji powinny znaleźć się tylko informacje istotne z punktu widzenia diagnozy, leczenia i bezpieczeństwa pacjenta. Nie zapisuje się tam Twoich prywatnych przemyśleń, poglądów, ocen moralnych ani oceniających komentarzy.

Jeśli podczas rozmowy z psychiatrą ujawnisz trudne doświadczenia z przeszłości — również takie, które dotyczyły złamania przez Ciebie prawa — możesz liczyć na pełną poufność. Na podstawie przepisów Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego psychiatra nie odnotuje przyznania się do popełnienia wykroczenia lub przestępstwa w dokumentacji medycznej. Nie może być również przesłuchiwany jako świadek na okoliczność przyznania się przez Ciebie do popełnienia tego rodzaju czynu.

Wyjątki

Tajemnica lekarska może zostać uchylona tylko w szczególnych, jasno określonych sytuacjach, np.:

gdy istnieje poważne i bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób (np. zapowiedź samobójstwa, przemocy wobec dzieci, zamiar popełnienia przestępstwa),
gdy lekarz zostaje wezwany przez sąd lub prokuraturę, ale nawet wtedy obowiązują szczególne procedury i sąd może zwolnić lekarza z tajemnicy tylko w ściśle określonym zakresie,
w przypadku przymusowego leczenia psychiatrycznego, które wymaga decyzji sądu i dotyczy jedynie bardzo poważnych stanów, w których osoba zagraża swojemu życiu lub życiu i zdrowiu innych.

W codziennej praktyce takie sytuacje zdarzają się niezwykle rzadko. Konsultacje psychiatryczne przebiegają w pełnej dyskrecji i z zachowaniem poufności.

Jeśli masz wątpliwości lub coś Cię niepokoi — śmiało powiedz o tym podczas wizyty. Psychiatra jest po to, by odpowiedzieć na Twoje pytania i zadbać o Twoje poczucie bezpieczeństwa.

Jak wygląda pierwsze spotkanie z psychiatrą?

Pierwsza wizyta u psychiatry to rozmowa, której celem jest lepsze zrozumienie trudności, z jakimi się zmagasz. Spotkanie odbywa się w spokojnej, bezpiecznej atmosferze i trwa zazwyczaj 40–60 minut.

Podczas wizyty lekarz zapyta Cię m.in.:

z jakiego powodu szukasz pomocy,
jakie objawy Cię niepokoją (np. obniżony nastrój, lęk, bezsenność, napięcie, problemy z koncentracją),
od kiedy występują trudności i jak wpływają na Twoje codzienne życie,
o Twoje ogólne samopoczucie psychiczne i fizyczne,
o przebieg życia, ważne wydarzenia, ewentualne wcześniejsze leczenie psychiczne lub farmakologiczne,
o stosowane leki, choroby somatyczne i inne ważne informacje medyczne.

Nie musisz przygotowywać się w szczególny sposób ani mieć gotowych odpowiedzi – to rozmowa, nie test. Celem nie jest ocena, lecz wspólne poszukiwanie najlepszego sposobu pomocy.

Na koniec wizyty psychiatra może:

postawić diagnozę i omówić wstępnie jej znaczenie,
zaproponować rozpoczęcie leczenia farmakologicznego (jeśli jest potrzebne),
zaproponować psychoterapię lub konsultację z innym specjalistą (np. psychoterapeutą, neurologiem),
zaproponować dalszy plan postępowania – np. kolejne spotkania lub badania

Jeśli masz pytania lub obawy – warto je po prostu otwarcie powiedzieć podczas wizyty. Twoje poczucie zrozumienia i bezpieczeństwa są bardzo ważne.

Co warto zabrać na pierwszą wizytę?

Aby pierwsze spotkanie było dla Ciebie najbardziej pomocne i komfortowe, warto zabrać ze sobą kilka rzeczy – nie są one obowiązkowe, ale mogą ułatwić rozmowę i ocenę stanu zdrowia:

Dowód osobisty lub inny dokument tożsamości – potrzebny do rejestracji i potwierdzenia danych
Spis aktualnie przyjmowanych leków – zarówno psychiatrycznych, jak i somatycznych (np. na nadciśnienie, cukrzycę, tarczycę)
Dokumentację medyczną – jeśli była prowadzona wcześniej (np. wypisy ze szpitala, konsultacje neurologiczne, wcześniejsze wizyty u psychiatry, wyniki badań)
Listę objawów lub notatki – jeśli chcesz, możesz zapisać sobie wcześniej, co Cię niepokoi, od kiedy występują objawy, w jakich sytuacjach się nasilają. To bardzo pomocne, zwłaszcza gdy w stresie trudno wszystko zapamiętać
Listę pytań do lekarza – jeśli masz wątpliwości lub chcesz dopytać o leczenie, działania leków, możliwe formy terapii – warto je zapisać

Nie musisz przygotowywać się perfekcyjnie – najważniejsze to być sobą i pozwolić sobie na szczerość. Lekarz jest po to, by pomóc Ci zrozumieć, co się dzieje, i wspólnie poszukać najlepszych rozwiązań.

Najczęstsze obawy dotyczące leków psychiatrycznych – co warto wiedzieć?

Wielu pacjentów ma wątpliwości, czy warto rozpocząć leczenie farmakologiczne. To naturalne. Krąży wokół tego wiele mitów i nieporozumień, które mogą wywoływać lęk. Poniżej znajdziesz najczęstsze obawy związane z leczeniem psychiatrycznym – wraz z wyjaśnieniem, dlaczego nie zawsze są one zgodne z rzeczywistością.

„Leki psychiatryczne zmienią moją osobowość”

Nie. Leki nie zmieniają tego, kim jesteś – nie wpływają na Twoje wartości, wspomnienia czy charakter. Mają pomóc zmniejszyć cierpienie psychiczne (np. lęk, napięcie, bezsenność, przygnębienie), abyś mógł/mogła funkcjonować lepiej i odzyskać równowagę.

„Będę musiał/a brać je do końca życia”

W większości przypadków leczenie lekami psychiatrycznymi nie trwa całe życie. Czas stosowania jest dostosowywany indywidualnie i zależy od rodzaju trudności. Często leki stosuje się przez kilka miesięcy lub kilkanaście – z możliwością ich stopniowego odstawienia pod kontrolą lekarza.

„Leki uzależniają”

Większość nowoczesnych leków stosowanych w psychiatrii (np. leki przeciwdepresyjne) nie uzależnia fizycznie. Istnieją leki o działaniu uspokajającym (np. benzodiazepiny), które mogą dawać ryzyko uzależnienia – ale stosuje się je krótkoterminowo i ostrożnie. Lekarz zawsze informuje o potencjalnym ryzyku.

„Boję się, że przestanę cokolwiek czuć”

Nie chodzi o „stępienie emocji”, ale o złagodzenie objawów, które uniemożliwiają normalne życie. Dobrze dobrane leczenie nie powinno odbierać emocji, lecz pomagać w lepszym radzeniu sobie z nimi.

„Nie chcę być sztucznie szczęśliwy/a”

Leki psychiatryczne nie sprawiają, że jesteś sztucznie zadowolony/a z życia. Ich celem jest pomoc w dojściu do równowagi – tak, abyś mógł/mogła lepiej podejmować decyzje, korzystać ze wsparcia psychoterapii i budować zmiany.

„To moja porażka, że potrzebuję leków”

To nie jest porażka, tylko świadoma decyzja o zadbaniu o siebie. Leki psychiatryczne są formą leczenia – taką samą, jak leki na nadciśnienie, cukrzycę czy astmę. Czasem są potrzebne, by zacząć odzyskiwać siły i ruszyć dalej.

„Na pewno będą poważne skutki uboczne”

Każdy lek może mieć działania niepożądane, ale nie oznacza to, że wystąpią u Ciebie. Wiele osób dobrze toleruje leki, a jeśli pojawią się uciążliwe objawy uboczne, można dostosować dawkę lub zmienić preparat. Lekarz psychiatra monitoruje przebieg leczenia i reaguje na wszelkie trudności.

Twoje obawy odnośnie leków psychiatrycznych są ważne i zrozumiałe – warto o nich mówić wprost. Psychiatra jest po to, by je z Tobą spokojnie omówić, rozwiać wątpliwości i wspólnie dobrać najlepsze rozwiązanie.

Masz prawo pytać, mieć wątpliwości i szukać takich rozwiązań, które będą dla Ciebie bezpieczne i wspierające.

Kim jest psychoterapeuta?

Psychoterapeuta to specjalista, który ukończył kilkuletnie szkolenie podyplomowe w jednej z uznanych szkół psychoterapii – na przykład w nurcie psychodynamicznym, poznawczo-behawioralnym, systemowym lub integracyjnym.

Psychoterapeuta zajmuje się leczeniem osób, które doświadczają trudności emocjonalnych, przechodzą kryzysy życiowe, zmagają się z lękiem, depresją, niskim poczuciem własnej wartości, trudnościami w relacjach lub innymi problemami psychicznymi.

Studia wyższe z zakresu psychologii, medycyny, jak również specjalizacja z psychologii klinicznej czy specjalizacja z psychiatrii nie przygotowują do prowadzenia psychoterapii.

Kwalifikacje zawodowe psychoterapeuty potwierdza posiadanie certyfikatu psychoterapeuty nadawanego przez odpowiednie towarzystwo zrzeszające psychoterapeutów (np. Polskie Towarzystwo Psychiatryczne lub Polskie Towarzystwo Psychologiczne). Certyfikat jest nadawany dopiero po ukończeniu kilkuletniego szkolenia podyplomowego w dziedzinie psychoterapii oraz zdaniu egzaminu.

Listy certyfikowanych terapeutów są dostępne na stronach towarzystw psychoterapeutycznych.

Psychoterapeuci w Polsce muszą ukończyć studia magisterskie przed pojęciem szkolenia podyplomowego w psychoterapii. Oznacza to w praktyce, że certyfikowany psychoterapeuta nie musi być psychologiem lub psychiatrą. Jednak wybierając psychoterapeutę warto pamiętać, że tylko psychiatrzy i psychologowie mają wykształcenie gwarantujące posiadanie odpowiedniej wiedzy o zaburzeniach psychicznych i ich leczeniu.

Zaletą wyboru psychoterapeuty, który jest jednocześnie psychiatrą, jest możliwość łączenia leczenia farmakologicznego z psychoterapią prowadzoną przez jedną osobę. Dla niektórych pacjentów takie rozwiązanie może być korzystniejsze, gdyż nie ma wówczas konieczności opowiadania o swoich problemach kolejnej osobie.

Czym jest psychoterapia?

Psychoterapia jest jedną z form leczenia osób z zaburzeniami psychicznymi o udowodnionej naukowo skuteczności.

Polega na świadomym i zamierzonym stosowaniu przez wykwalifikowanego psychoterapeutę technik terapeutycznych wywodzących się z uznanych naukowo teorii psychologicznych (np. psychodynamicznej czy poznawczej-behawioralnej) w celu zmiany zachowań, myślenia, emocji i innych aspektów funkcjonowania psychicznego pacjenta w kierunku uznawanym przez niego za pożądany. Psychoterapia prowadzi do złagodzenia lub usunięcia objawów zaburzeń psychicznego, a tym samym do poprawy funkcjonowania psychicznego i społecznego.

W psychoterapii możemy wyróżnić dwa podstawowe elementy: relację terapeutyczną oraz techniki terapeutyczne zależne od podejścia terapeutycznego, którym posługuje się terapeuta. Główne podejścia terapeutyczne, w których obecnie prowadzona jest psychoterapia w Polsce, to podejście psychoanalityczno-psychodynamiczne, poznawczo-behawioralne, humanistyczno-doświadczeniowe, systemowe oraz integracyjne. Są to podejścia o potwierdzonej badaniami naukowymi skuteczności. Należy również zaznaczyć, że dotychczas nie stworzono podejścia psychoterapeutycznego, które skutecznością zdecydowanie przewyższałoby inne i mogło być stosowane u każdego pacjenta.

Relacja terapeutyczna jest jednym z ważniejszych elementów psychoterapii bez względu na podejście psychoterapeutyczne, jakie stosuje terapeuta. Jest to szczególna więź, która powstaje między terapeutą a pacjentem oparta na współpracy, zaufaniu, empatii, akceptacji, autentyczności i poszanowaniu wzajemnych granic. Ma ona kluczowe znaczenie dla skuteczności psychoterapii, ponieważ tylko dzięki jej zaistnieniu możliwe jest skuteczne stosowanie technik terapeutycznych. Relacja terapeutyczna ze swej natury jest niesymetryczna i jednostronna, czym różni się od innych bliskich relacji. Oznacza to, że psychoterapeuta koncentruje się wyłącznie na pacjencie i jego sprawach, doświadczeniach oraz emocjach, sam pozostając w cieniu.

Podobnie jak inne relacje, relacja terapeutyczna wymaga nawiązania i podtrzymywania przez cały okres terapii. Z tego powodu rozpoczęcie psychoterapii jest poprzedzone kilkoma (zazwyczaj trzema) konsultacjami. To daje nam czas, by zastanowić się czy odpowiada nam psychoterapeuta i jesteśmy gotowi z nim dalej pracować. W relacji z terapeutą powinniśmy czuć się na tyle komfortowo, aby w miarę otwarcie mówić o swoich myślach, emocjach i doświadczeniach.

Jeśli zdecydujemy się na dalszą współpracę, terapeuta zawrze z nami kontrakt terapeutyczny czyli uzgodni warunki Twojego uczestnictwa w terapii. Kontrakt obejmuje między innymi:

Cel/cele terapii
Planowany czas trwania terapii (kontrakt na określony czas, na określoną ilość sesji terapeutycznych, na osiągnięcie ustalonego wspólnie celu)
Częstotliwość i długość sesji terapeutycznych
Warunki odwoływania spotkań
Wysokość i forma płatności za sesje
Formy pracy terapeutycznej (np. dialog terapeutyczny, obserwacja własna pomiędzy sesjami, różne formy ćwiczeń czy zadań domowych)
Możliwości i sposoby komunikowania się z terapeutą pomiędzy sesjami
Omówienie możliwości robienia notatek lub nagrywania treści sesji przez terapeutę w celu ewentualnej superwizji
Warunki używania środków psychoaktywnych przez pacjenta (głównie przy uzależnieniach)
Zasady zachowania tajemnicy zawodowej przez terapeutę
Informacje o superwizjach terapeuty
Zasady zakończenia terapii

Psychoterapia opiera się na regularnych spotkaniach psychoterapeuty z pacjentem – zazwyczaj raz w tygodniu. W zależności od formy spotkania mogą mieć charakter indywidualny (jeden pacjent i jeden terapeuta), grupowy (jeden lub dwóch terapeutów i grupa pacjentów), rodzinny lub par (jeden lub dwóch terapeutów i rodzina lub para). W moim gabinecie oferuję wyłącznie psychoterapię indywidualną. Jeśli Twoje leczenie będzie wymagało skorzystania z psychoterapii grupowej lub terapii rodzin/par pokieruję Cię do odpowiedniego ośrodka.

Kiedy warto zgłosić się do psychoterapeuty?

Do psychoterapeuty warto zgłosić się zawsze wtedy, gdy doświadczasz trudności, które wpływają na Twoje codzienne życie, emocje, relacje lub samopoczucie, a samodzielne próby poradzenia sobie nie przynoszą ulgi.

Nie musisz mieć „poważnego problemu” ani konkretnej diagnozy. Psychoterapia jest przestrzenią, w której można lepiej zrozumieć siebie, swoje emocje i potrzeby.

Psychoterapią warto rozważyć gdy:

często odczuwasz lęk, smutek, pustkę lub napięcie,
masz trudności w relacjach z innymi – w związku, rodzinie, pracy,
zmagasz się z poczuciem winy, niską samooceną lub brakiem sensu,
doświadczyłeś straty, traumy, przemocy lub przewlekłego stresu,
męczą Cię powracające myśli, których nie umiesz zatrzymać,
masz trudności z podejmowaniem decyzji lub czujesz się zagubiony,
cierpisz na zaburzenia odżywiania, snu, koncentracji

Pierwsze spotkanie z psychoterapeutą – czego się spodziewać?

Pierwsza wizyta u psychoterapeuty to spokojna rozmowa, której celem jest poznanie Twojej sytuacji, trudności i potrzeb. To nie jest jeszcze „terapia” w ścisłym sensie – raczej krok w stronę decyzji, czy i jak będziecie dalej współpracować.

Psychoterapeuta może zapytać m.in.:

z jakim problemem się zgłaszasz,
jak wygląda Twoje życie na co dzień,
czy korzystałeś wcześniej z pomocy psychologicznej lub psychiatrycznej,
czego oczekujesz od terapii

Masz prawo zadawać pytania, mówić tyle, ile chcesz, a także wyrazić wątpliwości czy obawy. Spotkanie trwa zwykle około 50 minut.

Poufność i bezpieczeństwo psychoterapii

Bezpieczeństwo i zaufanie to fundament każdej terapii. Psychoterapeuta ma obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej – wszystko, czym dzielisz się podczas sesji, pozostaje poufne.

Co oznacza poufność?

Psychoterapeuta nie przekazuje informacji o Tobie osobom trzecim – np. rodzinie, pracodawcy – bez Twojej wyraźnej zgody.
Możesz swobodnie mówić o swoich emocjach, doświadczeniach i trudnościach, wiedząc, że zostaną one potraktowane z szacunkiem i dyskrecją.
Wszelkie zapisy (notatki, dokumentacja) są przechowywane zgodnie z obowiązującymi przepisami o ochronie danych osobowych (RODO).

Wyjątki od tajemnicy

Tajemnica zawodowa może zostać ograniczona tylko w sytuacjach, gdy:

istnieje poważne zagrożenie życia lub zdrowia Twojego lub innej osoby,
terapeuta jest prawnie zobowiązany do ujawnienia informacji (np. na żądanie sądu po zwolnieniu przez sąd z tajemnicy, co zdarza się tylko w ściśle określonych sytuacjach, a tajemnica uchylana jest w ograniczonym zakresie).

W takich przypadkach terapeuta zawsze informuje Cię o tym wcześniej.

Ważne informacje dodatkowe dotyczące zwolnienia z tajemnicy:

Nie wolno ujawniać informacji bez wyraźnego postanowienia sądu – nawet jeśli żąda tego policja, prokurator lub inny organ
Nawet po zwolnieniu z tajemnicy – terapeuta może odmówić zeznań, jeśli uzna, że to zaszkodzi pacjentowi (orzecznictwo Sądu Najwyższego)
Psychoterapeuta ma prawo i obowiązek bronić relacji terapeutycznej, jeśli zwolnienie nie jest zasadne

Superwizja – czy ktoś poza terapeutą słyszy o mojej terapii?

Terapeuci niejednokrotnie korzystają z tzw. superwizji, czyli konsultacji z bardziej doświadczonym psychoterapeutą, by zapewnić Ci jak najlepszą pomoc.

W takim przypadku Twoje dane są zawsze zanonimizowane – nie są przekazywane żadne informacje pozwalające na identyfikację.

Psychoterapia i leki - razem czy osobno?

Nie zawsze potrzebne są leki, by rozpocząć leczenie. W wielu sytuacjach wystarczająca i skuteczna może być sama psychoterapia – zwłaszcza gdy trudności dotyczą relacji, niskiej samooceny, lęków, kryzysów emocjonalnych czy długotrwałego stresu. Psychoterapia pomaga zrozumieć źródła problemów, a także rozwijać nowe sposoby radzenia sobie z nimi.

Z kolei leki psychiatryczne (np. przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne, przeciwlękowe czy nasenne) mogą być niezbędne w sytuacjach, gdy objawy są bardzo nasilone i utrudniają codzienne funkcjonowanie – np. w epizodach psychotycznych, depresji, zaburzeniach lękowych czy przewlekłych zaburzeniach snu.

W leczeniu wielu zaburzeń psychicznych – takich jak depresja, zaburzenia lękowe, schizofrenia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe czy PTSD – połączenie leków i psychoterapii daje lepsze efekty niż każda z tych metod osobno.

Psychoterapia nie tylko wspiera leczenie objawów, ale też pomaga dotrzeć do ich przyczyn i uczy nowych sposobów radzenia sobie z emocjami, stresem czy relacjami. Dzięki temu możliwe jest:

lepsze i trwalsze złagodzenie objawów,
skrócenie czasu leczenia farmakologicznego (w niektórych zaburzeniach),
zmniejszenie potrzebnych dawek leków (pod kontrolą lekarza), a dzięki temu zmniejszenie ryzyka wystąpienia objawów ubocznych
zmniejszenie ryzyka nawrotów po odstawieniu farmakoterapii (w niektórych zaburzeniach),
zwiększenie poczucia wpływu pacjenta na swoje zdrowie

Wielu pacjentów odczuwa ulgę po lekach, ale to psychoterapia pozwala zrozumieć, dlaczego objawy się pojawiły – i co można zrobić, by w przyszłości lepiej sobie z nimi radzić.

Decyzja o tym, czy leczenie będzie farmakologiczne, psychoterapeutyczne, czy łączone, zależy od konkretnej osoby, jej sytuacji życiowej i diagnozy. Podczas konsultacji psychiatrycznej lub psychoterapeutycznej wspólnie ustalamy, jaka forma pomocy będzie dla Ciebie najlepsza. Zaletą wyboru psychoterapeuty, który jest jednocześnie psychiatrą, jest możliwość łączenia leczenia farmakologicznego z psychoterapią prowadzoną przez jedną osobę.

Psychoterapia psychodynamiczna - podstawowe informacje

Psychoterapia psychodynamiczna to podejście oparte na założeniu, że nasze obecne trudności – emocjonalne, relacyjne, a także objawy (np. lękowe, depresyjne) – mogą mieć korzenie w doświadczeniach z przeszłości, zwłaszcza z dzieciństwa i relacjach z ważnymi osobami.

Podczas spotkań z terapeutą przyglądamy się temu, co dzieje się w świecie naszych emocji, myśli i relacji, często również temu, co ukryte, nie w pełni uświadomione. Terapia pomaga zrozumieć, jak przeszłe doświadczenia i stworzenie w ich wyniku wzorce funkcjonowania wpływają na nasze obecne decyzje, schematy działania i sposób przeżywania.

Jeśli zdecydujesz się na psychoterapię w moim gabinecie, będę z Tobą pracować opierając się głównie na założeniach i technikach typowych dla psychoterapii psychodynamicznej w razie potrzeby dołączając techniki pochodzące z innych podejść psychoterapeutycznych.

Jak wygląda praca w terapii psychodynamicznej?

Spotkania odbywają się regularnie (najczęściej raz w tygodniu)
Terapeuta nie daje gotowych rad – towarzyszy w odkrywaniu znaczeń i zależności w przeżyciach pacjenta
Dużą wagę przykłada się do relacji terapeutycznej – to, co wydarza się między pacjentem a terapeutą, może odzwierciedlać wzorce relacyjne z życia codziennego
Terapeuta pomaga zauważać i rozumieć powtarzające się schematy emocjonalne i relacyjne

Terapia psychodynamiczna jest szczególnie pomocna dla osób, które:

doświadczają nawracających trudności emocjonalnych (np. lęk, smutek, drażliwość, pustka),
mają poczucie, że ciągle powtarzają te same błędy w relacjach,
zmagają się z brakiem poczucia sensu, niską samooceną, poczuciem wewnętrznego konfliktu,
chcą lepiej poznać i zrozumieć siebie, a nie tylko pozbyć się objawu

Co daje psychoterapia psychodynamiczna?

Głębsze rozumienie siebie i własnych emocji
Trwalsze zmiany w sposobie myślenia i przeżywania relacji
Zwiększenie poczucia wpływu na swoje życie
Ulga w objawach (lęku, depresji, napięciu) jako efekt uboczny rozumienia i zmiany wewnętrznej

Psychoterapia systemowa

Psychoterapia systemowa to podejście koncentrujące się na relacjach i wzajemnych wpływach międzyosobowych — najczęściej w kontekście rodzinnym, partnerskim lub środowiska zawodowego. Traktuje pacjenta jako część szerszego systemu, w którym jego objawy i trudności są zrozumiałe jako wynik sposobu, w jaki on i osoby w jego otoczeniu wzajemnie na siebie oddziałują, w tym również jak się ze sobą komunikują.

Jak wygląda praca w terapii systemowej?

Terapia może odbywać się jako indywidualna, dla par lub dla całej rodziny
Pracujemy także z elementami genogramu, czyli graficznym zapisem historii rodzinnej i powtarzalnych schematów międzyosobowych
Terapeuta konfrontuje z wzorcami zachowań — nie tylko jednostki, ale i systemów, w których pacjent funkcjonuje
Często skupiamy się na tym, jak relacje przeszłości wpływają na teraźniejszość, a także na sposobach przerywania niekorzystnych schematów relacyjnych

Terapia systemowa może być szczególnie pomocna dla osób, które:

doświadczają trudności w relacjach rodzinnych lub partnerskich,
powielają wzorce emocjonalne i komunikacyjne z własnej rodziny często w sposób nieświadomy,
chcą lepiej poznać swoje miejsce w systemie bliskich osób,
przeżywają kryzys w związku lub w rodzinie

Co daje psychoterapia systemowa?

Głębsze zrozumienie nie tylko siebie, ale i kontekstu, w jakim żyjesz
Zmianę dynamiki relacji — bez oskarżeń, ale z wglądem w powtarzające się schematy
Możliwość wprowadzenia trwałych zmian — nawet bez pełnej współpracy wszystkich członków systemu
Praca nad powiązaniami międzypokoleniowymi (genogram), które wpływają na obecne funkcjonowanie